Deel 1: De grote uitdaging

Heb je weleens nagedacht wat de 11 discipelen dachten toen zij de “Grote opdracht” (Mattheüs 28:19; Markus 16:15) kregen? “ ‘Trek heel de wereld door om aan elk schepsel de goede boodschap te verkondigen.” , dat is niet alleen een hele mooie opdracht maar ook een geweldige uitdaging. Waar begin je? Hoe pak je dit aan? Of wat dacht je van de formulering in Mattheüs: “Maak al de volken tot mijn leerlingen”. De grootsheid van deze opdracht maakt gelijk al duidelijk dat deze opdracht niet is voorbehouden voor evangelisatie- of zendingscommissies, maar voor ieder kind van God.

Ieder kind van God heeft de uitdaging om na te denken hoe hij of zij dit vorm gaat geven. Het zal waarschijnlijk niet zo verwonderlijk zijn dat in de bezinning op deze opdracht en op de plaats van “missionair-zijn” daarin, het concept “huisgemeenten” naar voren komt. “Huisgemeenten” een veelal vergeten concept en wellicht de sleutel tot het verwezenlijken van de “Grote opdracht”. Juist kleine groepen blijken de grootste werfkracht te hebben. Een wereldwijd onderzoek door Christian A. Schwarz en Christoph Schalk, uitgevoerd in 1000 gemeenten in 32 landen laat zien dat de werfkracht van de kleine gemeente groter is dan die van de grote gemeenten. Statistisch gezien groeide een kleine gemeente (gem. 51 bezoekers) in 5 jaar tijd met 63 % en een grote gemeente (meer dan 1000 bezoekers) met 4 %.[1] Natuurlijk is dit onderzoek beperkt en kan er nog meer over gezegd worden, maar toch…

Er wordt nogal verschillend gereageerd op huisgemeenten en dat heeft te maken met negatieve voorbeelden. Er zijn inderdaad huisgemeenten ontstaan uit rancune naar de kerk. Er waren mensen die het niet eens waren met de gang van zaken binnen een kerkelijke gemeente en uit onvrede zijn zij voor zichzelf begonnen. Waarin zij zeiden dat het de wil van God was om uit de kerkelijke gemeente te gaan en een nieuwe huisgemeente te stichten. Je zult begrijpen dat onvrede nooit het motief mag zijn om een huisgemeente te starten.

Maar dat daar gelaten wil ik graag laten zien dat de huisgemeente voor de eerste kerk het belangrijkste model van hoe de gemeente vormgeven werd:

  • Groet Prisca en Aquila, mijn medewerkers in de dienst aan Christus Jezus, die voor mij hun leven op het spel hebben gezet. Niet alleen ik ben hun dankbaar, maar ook alle gemeenten van de heidenen. Groet ook de gemeente die bij hen in huis samenkomt (Romeinen 16:3-5a).
  • De gemeenten van Asia groeten u. Ook Aquila en Prisca en de gemeente die bij hen in huis samenkomt laten u, met wie zij één zijn in de Heer, hartelijk groeten (1 Korinthe 16:9).
  • Wilt u de broeders en zusters in Laodicea groeten, en ook Nymfa en de gemeente die bij haar thuis samenkomt? (Kolossenzen 4:15).
  • Van Paulus, gevangene omwille van Christus Jezus, en van onze broeder Timoteüs. Aan onze geliefde medewerker Filemon, aan onze zuster Apfia en onze medestrijder Archippus, en aan de gemeente die bij u thuis samenkomt (Filemon 1:2).

Uit de bovenstaande teksten blijkt dat de diverse gemeenten in die dagen samenkwamen in huizen. Zij hadden geen kerkgebouwen. (Zulke gebouwen bestonden niet voor het jaar 232. Dat eerste gebouw werd de huiskerk van Dura Europos genoemd en was in Syrië).
Het werden ook geen huisgemeenten genoemd. Zij waren ´de gemeente die samenkwam in een huis van iemand´. Het is opmerkelijk dat de krachtigste gemeentegroei uit de geschiedenis plaats vond in de eerste eeuwen. Tot voor kort, want in China is sinds een aantal jaren een geweldige gemeentegroei aan de gang die de hiervoor genoemde gemeentegroei overtreft. Deze onvergelijkbare opwekking is er één van huisgemeentes.
Het is beslist niet mijn bedoeling om negatief over kerken te spreken. Ik denk dat we elkaar nodig hebben om heel de wereld te bereiken en het rijk van de duisternis afbreuk te doen. Het volgende verhaal uit het boek “The church in the house” van Robert Fitts over huisgemeenten sprak mij erg aan:

“Ik zal nooit vergeten wat mijn vriend, Hobart Vann, zei toen hij over zijn belevenissen van de tweede wereldoorlog vertelde. De oorlog liep ten einde en de geallieerden bevrijdden Frankrijk en Italië van de Duitse overheersing. Bij het innemen van een stad zochten de tanks de hogere plaatsen rondom een stad op. Zo stonden de diverse tanks evenwichtig verspreid en klaar om op te trekken. Hobart zei: “Bob, ik heb nooit mijn koepel opengedaan om naar de andere tanks te zwaaien en te roepen: hé jongens, ga daar weg! Dit is ons terrein! Wij hebben jullie niet nodig! Stop met ons terrein binnendringen! We kunnen het zelf wel af!” Nee, we waren blij dat we het niet in ons eentje moesten doen. Elke tank was welkom. Het ronken van hun motoren klonk als muziek in onze oren. We zouden nog gelukkiger zijn als we twee keer zoveel tanks hadden!” Op dezelfde manier kan niemand van ons zeggen: “Hé jongens! Begin geen nieuwe kerk in deze woonplaats! Wij kunnen het alleen wel af!” De snelste manier om een woonplaats te bereiken met het evangelie is nieuwe gemeentes te stichten, dus waarom zou ik van slag raken wanneer iemand anders een gemeente sticht, of het nu een huisgemeente is of een die samenkomt in één kerkgebouw?” [2]

Al jaren ben ik aan het nadenken over hoe de gemeente van Jezus Christus samenkomt. Er zijn verschillende boeken verschenen over de huisgemeente. In 2011 was ik in Kansas City bij IHOP en heb ik het boek gelezen ‘Huizen die de wereld veranderen’ van Wolfgang Simson. Het trof mij hoe in zijn boek nieuw licht werd geworpen op het in mijn ogen vergeten concept van huisgemeenten. Hij en ook andere schrijvers lieten mij op grond van de Bijbel een ander beeld zien van hoe de gemeente van Jezus Christus in de tijd van Handelingen en daarna samenkwam.

Na het lezen van verschillende boeken, zoals “Huizen die de wereld veranderen” van Wolfgang Simson; “De kerk opnieuw bekeken” van Frank Viola; “The church in the house” van Robert Fitts; “Een steen door de ruit” van Bart Repko. En vooral het bestuderen van Gods Woord op dit punt ben ik anders gaan denken over gemeente zijn en geef ik mijn deelname een gemeente nu vorm door verschillende bijbelkringen te leiden. Ik ervaar daar wat God bedoeld heeft met de huisgemeente.

(c) A.C. Snijders, Ede, 2017


[1] Simson, W., “Huizen die de wereld veranderen” pag. 286
[2] Fitts, R., “The church in the house”, Pag. 35


Deel 2: Een parel in Gods hand, de huisgemeente in de praktijk